VAT i płatność gotówką za konia w 2026: zasady dla kupujących i sprzedających

Nowy rok kalendarzowy oznacza nowe reguły gry. Każdego, kto w 2026 roku kupuje lub sprzedaje konia sportowego, czeka co najmniej jedna konkretna zmiana przepisów: zakaz płatności gotówkowych od kwoty 3.000 €. Do tego dochodzą regulacje podatkowe i transportowe, które bezpośrednio wpływają na Twój zysk netto lub cenę zakupu. W tym artykule zbieramy w jednym miejscu to, co zmienia się od 1 stycznia 2026 roku, co pozostaje bez zmian oraz jak — jako kupujący lub sprzedający — przejść przez sezon czysto i bez podatkowych niespodzianek.

Szybki przegląd: oto nowości w 2026 roku

• Zakaz gotówki ≥ 3.000 €. Od 1 stycznia 2026 roku sprzedawcy działający zawodowo nie mogą już przyjmować płatności gotówkowych w kwocie 3.000 € lub wyższej. Powyżej tego progu zapłata musi nastąpić przelewem bankowym lub kartą.
• VAT przy sprzedaży konia sportowego pozostaje na poziomie 21%. Planowane podniesienie szeregu usług związanych z końmi do 21% nie zostało wprowadzone na 2026 rok — lekcje jeździeckie i pensjonat dla koni nadal podlegają stawce 9%.
• Odliczenie dla samozatrudnionych spada z 2.470 € do 1.200 €. Dobra wiadomość dla budżetu państwa, mniej dobra dla handlarzy i jednoosobowych firm w branży jeździeckiej.
• Nowe progi podatku dochodowego. Próg 1 do 38.883 € (35,70%), próg 2 do 79.137 € (37,56%), próg 3 powyżej (49,50%).
• Transport będzie droższy. Znika zwolnienie z podatku BPM dla nowych furgonetek z silnikiem Diesla i benzynowym, kończy się ćwierćstawka podatku drogowego dla pojazdów do transportu koni, a od 1 lipca 2026 roku wejdzie opłata kilometrowa dla pojazdów powyżej 3.500 kg.

Zakaz gotówki powyżej 3.000 €: największa praktyczna zmiana

Najbardziej rzucającą się w oczy zmianą dla handlu końmi jest zakaz płatności gotówkowych w kwocie 3.000 € lub wyższej. Do końca 2025 roku zapłata gotówką — poza obowiązkiem zgłoszenia przy dużych kwotach — była jeszcze prawnie możliwa. Od 1 stycznia 2026 roku sprzedawcy działający zawodowo nie mogą już przyjmować kwot gotówkowych od 3.000 € wzwyż — niezależnie od tego, czy są one regulowane jednorazowo, czy w częściach.

Dlaczego ma to znaczenie właśnie dla rynku koni

Konie sportowe niemal zawsze przekraczają ten próg. Dobrze wyhodowany młody koń ujeżdżeniowy lub skokowy szybko osiąga cenę między 10.000 € a 40.000 €; konie trenowane na poziomie międzynarodowym znacznie tę kwotę przewyższają. Spora część takich transakcji była historycznie regulowana częściowo gotówką, często przy odbiorze konia. Od 2026 roku nie będzie to już możliwe, jeśli sprzedawcą jest handlarz lub stadnina.

Jak załatwić to porządnie

• Ustal przelew bankowy jako podstawową formę płatności i zadbaj o dowód zapłaty przed wydaniem konia.
• Połącz zadatek przelewem z kompletną umową kupna-sprzedaży, w której jasno opisano konia, wady oraz cel zakupu.
• Płatność kartą może być rozwiązaniem przy przekazaniu konia w stajni, o ile sprzedawca dysponuje terminalem płatniczym. Wielu handlarzy przechodzi na to rozwiązanie w 2026 roku.
• Przy eksporcie lub kupującym z zagranicy: wybierz zweryfikowany przelew lub usługę escrow; zachowaj potwierdzenie SWIFT/IBAN w dokumentacji.

Wskazówka dla sprzedających: w ogłoszeniu i umowie kupna wyraźnie zaznacz, że płatność odbywa się przelewem bankowym. Pozwala to uniknąć negocjacji o gotówkę w dniu odbioru.

VAT przy sprzedaży konia sportowego w 2026 roku

Przy kupnie lub sprzedaży konia kwestia VAT od lat odgrywa dla przedsiębiorców kluczową rolę. Planowane zaostrzenie, obejmujące podniesienie kolejnych usług związanych z końmi do 21%, nie zostało przegłosowane przez izbę niższą parlamentu na 2026 rok. Konkretnie:

• Koń sportowy sprzedany przez przedsiębiorcę: 21% VAT. To sytuacja standardowa dla koni startowych i użytkowych.
• 9% VAT obowiązuje jeszcze w wąskim przypadku, gdy koń jest udokumentowanie przeznaczony na ubój lub wykorzystywany wyłącznie do hodowli.
• Lekcje jeździeckie, szkolenie jeźdźców i pensjonat dla koni: 9% pozostaje.
• Sprzedaż paszy dla koni oraz dodatkowe treningi objęte są stawką 21%.

Podział 75/25 lub 50/50: ogier hodowlany lub klacz hodowlana

Holenderski urząd skarbowy stosuje stałe podziały dla koni o mieszanym przeznaczeniu:

• Ogiery hodowlane: 75% ceny sprzedaży w stawce 9% (funkcja hodowlana), 25% w stawce 21% (sport).
• Klacze hodowlane: podział 50/50 między 9% a 21%.

Procenty te są wskazówką — uzasadnione odstępstwo jest dopuszczalne, o ile zostanie należycie udokumentowane w umowie kupna i ewidencji firmy.

Uzasadnienie, czyli gdy fiskus przelicza wszystko od nowa

Najważniejsza kwestia podatkowa: kto stosuje niższą stawkę 9%, musi umieć wykazać dlaczego. Jeśli urząd skarbowy dojdzie do innego wniosku, sprzedawca i tak będzie musiał dopłacić różnicę do 21%. Praktyczne dowody:

• Indywidualnie sporządzona umowa kupna-sprzedaży, w której wyraźnie wskazano zamierzone przeznaczenie (ubój, hodowla, mieszane).
• Dokumenty rodowodowe i predykaty potwierdzające cel hodowlany.
• Dodatkowa dokumentacja, taka jak licencje krycia lub historia sprzedaży jako koń hodowlany.

A co, jeśli sprzedajesz jako osoba prywatna?

Jeśli jako osoba prywatna sprzedajesz własnego konia sportowego — nie prowadząc regularnie handlu — VAT zasadniczo nie wchodzi w grę. Nie naliczasz VAT od ceny sprzedaży i nie musisz składać deklaracji VAT od tej transakcji. Uwaga:

• Kto sprzedaje kilka koni rocznie, może zostać uznany przez urząd skarbowy za przedsiębiorcę w rozumieniu VAT. Od tego momentu obowiązują zasady stawek z poprzedniego akapitu.
• Zakaz gotówki powyżej 3.000 € dotyczy ściśle rzecz biorąc transakcji zawodowych; również przy sprzedaży prywatnej rozsądnie jest nie regulować dużych kwot gotówką.

Sprzedaż w UE i poza nią: 0% VAT pod warunkami

Dla sprzedawcy działającego międzynarodowo holenderski kupujący rzadko bywa jedyną opcją. Konie z SportHorses często trafiają do Niemiec, Belgii, Francji lub jeszcze dalej. Zasady na 2026 rok:

• B2B w obrębie UE: 0% VAT jest możliwe, gdy kupujący posiada ważny numer identyfikacyjny VAT, widnieje on na fakturze, a Ty możesz wykazać transgraniczny transport.
• B2C w obrębie UE: zasadniczo holenderski VAT; po przekroczeniu progu sprzedaży na odległość — VAT kraju przeznaczenia.
• Eksport poza UE: 0% VAT, pod warunkiem że koń jest rzeczywiście i bez przerwy eksportowany. Jeśli zwierzę pozostaje jeszcze przez pewien czas w Holandii na treningu, stawka 0% przepada.

We wszystkich przypadkach: zachowaj dokumenty CMR/transportowe, świadectwa zdrowia oraz kopię numeru VAT kupującego przez co najmniej siedem lat.

Inne zmiany podatkowe, które Cię dotkną

Niższe odliczenie dla samozatrudnionych

Odliczenie dla samozatrudnionych spada dalej — z 2.470 € w 2025 roku do 1.200 € w 2026 roku. Dla handlarzy, instruktorów i jeźdźców prowadzących jednoosobową działalność oznacza to wyższy dochód podlegający opodatkowaniu przy tym samym przychodzie.

Nowe progi podatku dochodowego

• Próg 1 do 38.883 €: 35,70%
• Próg 2 38.883 € – 79.137 €: 37,56%
• Próg 3 powyżej 79.137 €: 49,50%

Rosnące koszty transportu

Dla każdego, kto sam prowadzi pojazd do transportu koni lub regularnie zleca przewóz:

• Znika zwolnienie z podatku BPM dla nowych furgonetek z silnikiem Diesla i benzynowym; zwolnione pozostają wyłącznie pojazdy bezemisyjne.
• Kończy się ćwierćstawka podatku drogowego dla pojazdów do transportu koni; od stycznia 2026 roku obowiązuje pełna stawka.
• Od 1 lipca 2026 roku wejdzie opłata kilometrowa dla pojazdów powyżej 3.500 kg, wraz z obowiązkowym urządzeniem pokładowym (On-Board Unit).

Uwzględnij te wyższe koszty transportu w 2026 roku w swojej cenie wywoławczej lub strategii ofertowej — zwłaszcza przy dostawach na duże odległości.

Co się nie zmienia?

Kilka ważnych rzeczy pozostaje bez zmian, a to dobra wiadomość dla rynku:

• 9% VAT na lekcje i pensjonat dla koni pozostaje.
• Badanie przedzakupowe nadal jest standardem — bez zmian ustawowych, ale za to ze zaktualizowaną niemiecką wytyczną rentgenowską, która jest szeroko stosowana także w Holandii.
• Identyfikacja i paszport: obowiązek czipowania i posiadania paszportu konia pozostaje bez zmian. Zadbaj o to, by paszport konia towarzyszył przekazaniu zwierzęcia.
• Przepisy o przewozie w transporcie komercyjnym (czas odpoczynku, przestrzeń) nadal obowiązują zgodnie ze zaktualizowanymi ramami UE.

Lista kontrolna dla sprzedających w 2026 roku

• Przelew bankowy od pierwszego euro — uzgodnij go przy wartości sprzedaży powyżej 3.000 €.
• Umowa kupna-sprzedaży z zamierzonym przeznaczeniem, wadami, ceną i sposobem płatności.
• Solidne uzasadnienie dla stawki 9% VAT, jeśli ją stosujesz — księga stadna, predykaty, oświadczenie pisemne.
• Zachowaj dokumenty eksportowe dla dostaw z 0% VAT.
• Uwzględnij niższe o 1.270 € odliczenie dla samozatrudnionych w swojej marży netto.
• Wkalkuluj wyższe koszty transportu i podatku drogowego w cenę wywoławczą.

Lista kontrolna dla kupujących w 2026 roku

• Poproś o numer konta do zadatku i kwoty pozostałej. Żadnej gotówki powyżej 3.000 €.
• Przeczytaj umowę kupna-sprzedaży: czy są w niej dobrze ujęte stawka VAT, przeznaczenie i ustalenia gwarancyjne?
• Zapytaj o badanie przedzakupowe i ewentualne zdjęcia rentgenowskie zgodne z aktualną niemiecką wytyczną.
• Uwzględnij VAT naliczony, jeśli wykorzystujesz konia w działalności gospodarczej i jesteś podatnikiem VAT.
• Zaplanuj transport z dużym wyprzedzeniem; nowe opłaty i obowiązek posiadania OBU mogą powodować czas oczekiwania u przewoźników.

Najczęściej zadawane pytania

Czy stawka VAT przy sprzedaży konia sportowego zmienia się w 2026 roku?

Nie. Sprzedaż konia sportowego przez przedsiębiorcę nadal podlega ogólnej stawce 21%. Dodatkowe zaostrzenia dla branży jeździeckiej nie zostały wprowadzone na 2026 rok.

Czy mogę jeszcze kupić lub sprzedać konia za gotówkę?

Kwoty poniżej 3.000 € można jeszcze regulować gotówką. Od 3.000 € sprzedawcy działający zawodowo nie mogą już przyjmować płatności gotówkowej — ani jednorazowo, ani w częściach. Również przy sprzedaży prywatnej przelew bankowy jest zdecydowanie zalecany.

Jakiej dokumentacji potrzebuję dla stawki 9% przy koniu hodowlanym?

Szczegółowej umowy kupna-sprzedaży z celem hodowlanym, dokumentów rodowodowych, ewentualnych predykatów oraz — w przypadku ogierów — licencji krycia. Bez uzasadnienia urząd skarbowy może i tak naliczyć dodatkowo 21%.

Czy zakaz gotówki obowiązuje również między osobami prywatnymi?

Zakaz dotyczy przede wszystkim sprzedawców działających zawodowo. Ze względu na zapobieganie nadużyciom i kwestie dowodowe również między osobami prywatnymi rozsądnie jest nie rozliczać koni sportowych gotówką.

A co, jeśli sprzedaję konia do Niemiec lub Belgii?

Przy sprzedaży B2B w obrębie UE możliwa jest stawka 0% VAT, jeśli kupujący posiada ważny numer VAT, widnieje on na fakturze, a Ty możesz wykazać transgraniczny transport. Zachowaj dokumenty CMR, świadectwa zdrowia i fakturę przez co najmniej siedem lat.

Podsumowanie

Rok 2026 nie przynosi holenderskiemu rynkowi koni dużej podwyżki VAT przy sprzedaży koni sportowych, ale za to definitywny koniec dużych transakcji gotówkowych oraz znacznie droższy transport. Kto już teraz uporządkuje swoją księgowość, umowę kupna-sprzedaży i proces płatności, w niedalekiej przyszłości sprzeda bez podatkowych niespodzianek — i kupi bez nieoczekiwanych opóźnień czy dopłat.

Zobacz aktualną ofertę koni sportowych na SportHorses.nl i zaplanuj swój zakup lub sprzedaż w 2026 roku bez niespodzianek.